Kısa cevap: Uzlaştırma, CMK m. 253 vd. belirli suçlarda kamu davası açılmadan veya açılmadan önce tarafların uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasıdır; soruşturmada yeterli şüphe varsa dosya uzlaştırma bürosuna gider. Her suçta uygulanmaz: şikâyete bağlı suçlar ve maddede yazılı katalog dışında kalan isnatlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip (TCK m. 123/A) ve hakaret (TCK m. 125) bu kurumun dışında okunur.

AL&KAR Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu 2016’dan bu yana Çağlayan’dadır. Av. Alperen Karakuş — bu yazı “uzlaşınca sabıka silinir”, beraat veya her dosyada anlaşma vaadi değildir. Ceza uzlaştırması, hukuki uyuşmazlıklardaki arabuluculuk ile aynı şey değildir. İstanbul ceza dosyasının genel çerçevesi: İstanbul Ceza Avukatı 2026. İfade usulü ayrı yazıdadır: Karakol İfadesi 2026. Adli kontrol ayrı tedbirdir: Adli Kontrol 2026.

Uzlaştırma, arabuluculuk ve “şikâyetten vazgeçme” aynı şey değildir

Uzlaştırma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253–255’te düzenlenen ceza muhakemesi kurumudur. Şüpheli veya sanık ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek kişi / özel hukuk tüzel kişisi, büro tarafından görevlendirilen uzlaştırmacı aracılığıyla müzakere eder. Anlaşma ve edimin yerine getirilmesi, soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararına veya kamu davasının açılmasının ertelenmesine; kovuşturmada düşme veya durmaya bağlanabilir (CMK m. 253/19, m. 254).

Hukuk uyuşmazlıklarındaki arabuluculuk (6325 sayılı Kanun) ayrı yoldur; ceza dosyasında “arabulucuya gidin” ezberi CMK 253’ün metni değildir. Şikâyetten vazgeçme de ayrıdır: şikâyete bağlı suçta vazgeçme, uzlaştırma raporu ve edim olmadan da kovuşturma koşulunu kaldırabilir; uzlaştırma ise teklif, süre, gizlilik ve savcı/mahkeme denetimine bağlıdır. “Karakolda konuştuk, uzlaştık” cümlesi, büro ve uzlaştırmacı işleminin yerini tutmaz.

CMK m. 253: hangi suçlarda uzlaştırma yoluna gidilir?

CMK m. 253/1: aşağıdaki suçlarda şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulur. Kamu tüzel kişisinin mağdur olduğu isnat, bu fıkranın kişi koşuluna uymaz.

CMK m. 253/2: şikâyete bağlı olanlar hariç, diğer kanunlardaki suçlarda uzlaştırma için o kanunda açık hüküm gerekir. “Benzer suç” kıyası 253/1-b listesine bent eklemez.

CMK m. 253/3: soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takipte (TCK m. 123/A) ve hakarette (TCK m. 125) uzlaştırma yoluna gidilemez. Uzlaştırma kapsamına giren bir suç, bu kapsama girmeyen başka bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse uzlaşma hükümleri kural olarak uygulanmaz. Kanun, önödeme kapsamındaki bir suç ile uzlaştırma kapsamındaki suçun aynı mağdura karşı birlikte işlendiği hâli ayrıca yazar: uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır (253/3 son cümle; 24/12/2025–7571/24). Somut vasıf dosyada okunur; bu yazı isnat listesi veya “şu suçta kesin uzlaşma” vaadi değildir.

CMK m. 253/4 vd.: teklif, 7 gün ve gizlilik

CMK m. 253/4: soruşturma konusu suç uzlaşmaya tâbi ise ve kamu davası açılması için yeterli şüphe varsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Büronun görevlendirdiği uzlaştırmacı, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görene teklifte bulunur; reşit olmama hâlinde teklif kanunî temsilciye yapılır. Kendisine teklifte bulunulduktan itibaren yedi gün içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Sessizlik, “düşünüyorum” değil; kanunun red karinesidir.

CMK m. 253/5: teklifte uzlaşmanın mahiyeti ile kabul veya reddin hukukî sonuçları anlatılır. CMK m. 253/6: resmî mercilere beyan edilmiş dosya adresinde bulunmama, yurt dışında olma veya başka nedenle ulaşılamama hâlinde uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır. CMK m. 253/7: birden fazla mağdur veya zarar gören varsa hepsinin kabulü gerekir. CMK m. 253/8: teklif veya kabul, delil toplama ve koruma tedbirlerine engel değildir; uzlaştırma, adli kontrol veya tutuklama tartışmasını otomatik durdurmaz.

CMK m. 253/13: müzakereler gizlidir; şüpheli, mağdur, suçtan zarar gören, kanunî temsilci, müdafi ve vekil katılabilir. Kendisi, kanunî temsilcisi veya vekili müzakerelere katılmaktan imtina ederse uzlaşmayı kabul etmemiş sayılır. CMK m. 253/20: müzakerelerde yapılan açıklamalar herhangi bir soruşturma, kovuşturma veya davada delil olarak kullanılamaz. “Uzlaştırmacıya anlattım, savcı da duyar” ezberi 253/20’nin metni değildir.

Süre: 30 gün ve en fazla iki kez 20 gün

CMK m. 253/12: uzlaştırmacı, dosya içindeki belge örnekleri kendisine verildikten itibaren en geç otuz gün içinde işlemleri sonuçlandırır. Uzlaştırma bürosu bu süreyi her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez daha uzatabilir. Bu, “her dosya 70 gündür” vaadi değil; azami uzatma tavanıdır. CMK m. 253/21: taraflardan birine ilk teklif tarihinden, girişimin sonuçsuz kaldığı ve en geç uzlaştırmacının raporu büroya verdiği tarihe kadar dava zamanaşımı ile kovuşturma koşulu olan dava süresi işlemez.

CMK m. 253/18: uzlaştırmanın sonuçsuz kalması hâlinde tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez. CMK m. 253/16: teklif reddedilse bile, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören, uzlaştıklarını gösteren belge ile en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar Cumhuriyet savcısına başvurabilir.

Anlaşma olursa: KYOK, erteleme, düşme (CMK m. 253/19 ve m. 254)

CMK m. 253/17: Cumhuriyet savcısı, uzlaşmanın tarafların özgür iradesine dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu belirlerse raporu veya belgeyi mühür ve imza altına alır. Edim hukuka aykırıysa (örneğin kanuna aykırı menfaat) onay bu fıkranın konusu değildir; savcı “her imzayı mühürler” demez.

CMK m. 253/19 (soruşturma): edim def’aten yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edim ileri tarihe bırakılır, takside bağlanır veya süreklilik arz ederse, 171. maddedeki şartlar aranmaksızın kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir; erteleme süresince zamanaşımı işlemez. Gerekler yerine getirilmezse 171/4 şartı aranmaksızın kamu davası açılır. Uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış davadan feragat edilmiş sayılır. Edim yerine getirilmezse uzlaşma raporu veya belgesi, İİK m. 38 anlamında ilam mahiyetini haiz belgelerdendir. Bu, “uzlaştık = sicil silindi” demek değildir; adli sicil ayrı kurumdur.

CMK m. 254 (kovuşturma): kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa dosya, 253’teki esas ve usule göre işlem için uzlaştırma bürosuna gönderilir. Uzlaşma gerçekleşir ve edim def’aten yerine getirilirse mahkeme davanın düşmesine karar verir; edim ileri tarihe, takside veya sürekliliğe bağlanırsa durma kararı verilir, durma süresince zamanaşımı işlemez. Gerekler yerine getirilmezse yargılama kaldığı yerden devam eder.

CMK m. 255: birden fazla kişi aynı suçu işlemişse, uzlaşma yalnızca uzlaşan şüpheli veya sanık hakkında hüküm doğurur; diğerleri yönünden soruşturma veya kovuşturma devam eder. “Bir kişi imzaladı, herkes kurtuldu” 255’in metni değildir.

Uzlaştırmacı ücreti Adalet Bakanlığı tarifesine göredir (CMK m. 253/22); uzlaşma gerçekleşirse bu giderler Devlet Hazinesi’nce karşılanır. Bu yazıda tarife tutarı, AAÜT veya İstanbul Barosu tavsiyesi uydurulmaz. Müdafi/vekil ücreti ayrı yazıdadır: Ceza Avukatı Ücreti 2026.

İstanbul ve Çağlayan: uzlaştırma bürosu

Her Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde uzlaştırma bürosu kurulur (CMK m. 253/24). İstanbul’da dosya tek binada toplanmaz. Avrupa yakasının pek çok soruşturması Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi Cumhuriyet Başsavcılığı uzlaştırma bürosuna düşer; Anadolu yakası sıklıkla Kartal’dadır. Bakırköy, Küçükçekmece, Gaziosmanpaşa, Büyükçekmece ve Silivri kendi çevrelerinde çalışır. Tebligat, UYAP kaydı ve büro yazısı esastır. Büromuz Vatan Caddesi, Kâğıthane’dedir; her uzlaştırma dosyasının Çağlayan’a düşeceği anlamına gelmez.

Uzlaştırmacı, Adalet Bakanlığı listesindeki hukuk fakültesi mezunlarından görevlendirilir; seçilmiş müdafi veya vekil ile aynı kişi olmak zorunda değildir. Müzakereye müdafi ve vekil katılabilir (CMK m. 253/13). Teklif mektubundaki süre ve merci, “sosyal medyada uzlaştık” kaydının yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

Uzlaştırma nedir, her suçta uygulanır mı?

Uzlaştırma, CMK m. 253 vd. belirli suçlarda uzlaştırmacı aracılığıyla tarafların anlaşmasıdır. Her suçta uygulanmaz. Şikâyete bağlı suçlar ve 253/1-b kataloğu esastır; cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakaret 253/3 ile dışarıdadır. Birlikte işlenen kapsamdışı suç, aynı mağdur yönünden kural olarak yolu kapatır.

Uzlaştırma teklifine kaç günde cevap verilir?

CMK m. 253/4: tekliften itibaren yedi gün. Süre içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Bu süre, uzlaştırmacının 30 günlük işlem süresinden (m. 253/12) ayrıdır.

Uzlaştırma kaç günde biter?

CMK m. 253/12: belge örneklerinin verilmesinden itibaren en geç 30 gün; büro her defasında 20 günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir. Sabit bir “X günde biter” vaadi bu yazıda yoktur. Zamanaşımı, m. 253/21 çerçevesinde teklif-rapor aralığında işlemez.

Uzlaşma olursa dava düşer mi, sabıka kalır mı?

Soruşturmada def’aten edim: kovuşturmaya yer olmadığı (m. 253/19). Taksit veya ileri tarih: kamu davasının açılmasının ertelenmesi. Kovuşturmada def’aten edim: düşme; taksit: durma (m. 254). Bu, mahkûmiyet veya adli sicil silme konusu değildir. Edim yerine getirilmezse dava açılır veya yargılama devam eder.

Uzlaştırma ile arabuluculuk aynı mıdır?

Hayır. Ceza uzlaştırması CMK m. 253–255’tedir; hukuk uyuşmazlıklarındaki arabuluculuk 6325 sayılı Kanun’dadır. Ceza dosyasında arabuluculuk kural olarak işlemez. Uzlaştırmacı büro listesinden görevlendirilir; seçilmiş avukatın yerini otomatik almaz.

Uzlaştırma ücreti ne kadardır?

Uzlaştırmacı ücreti Adalet Bakanlığı tarifesine göredir (CMK m. 253/22); tutar bu yazıda uydurulmaz. Uzlaşma gerçekleşirse giderler Devlet Hazinesi’nce karşılanır. Müdafi veya vekil ücreti Baro/AAÜT çerçevesinde ayrıdır: Ceza Avukatı Ücreti 2026.

İlgili yazılar

Aynı tema çevresinde okunabilecek diğer bilgilendirme içerikleri:

• İstanbul Ceza Avukatı 2026: Soruşturma, Ağır Ceza ve Dava Süreci
• Karakol İfadesi 2026
• Adli Kontrol 2026
• Ceza Avukatı Ücreti 2026

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Uzlaştırma şartları, süre ve sonuç somut isnada, teklife ve güncel CMK metnine göre değişir; beraat, “her suçta uzlaşma” veya sicil silme vaadi yoktur. Somut olayın şartları dosyadan dosyaya değişir. Hak kaybı riski bulunan işlemlerde bir avukata danışılması gerekir. Randevu: 0532 261 66 31 — WhatsApp: wa.me/905322616631 — İletişim.