Kısa cevap: İhtiyari arabuluculuk, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği ve kanun koyucunun dava şartı saymadığı özel hukuk uyuşmazlıklarında yapılır. İşçilik alacağı, para istemli ticari dava, tüketici mahkemesi uyuşmazlığı, kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı kural olarak arabuluculuk bürosuna gider. Bu listenin dışında kalan elverişli dosyada arabulucu doğrudan seçilir. AL&KAR’da altı uzman arabulucu bu ihtiyari başvuruları alır.

Başvurunun pratik sırası: ihtiyari arabuluculuk nasıl yapılır. Tutanaktan sonra icra: anlaşma belgesi. Dava şartının genel çerçevesi: zorunlu arabuluculuk 2026.

Ölçüt: serbest tasarruf

6325 sayılı Kanun, her uyuşmazlığa uygulanmaz. Ölçüt, tarafların o iş üzerinde sulh olabilecek olmasıdır. Kamu düzeninden doğan ve tarafların tek başına sonuç bağlayamayacağı işler dışarıdadır. Aile içi şiddet iddiasını içeren uyuşmazlık ayrıca ve açıkça elverişsizdir.

Bu ölçüt iki kapı üretir. Kapının biri ihtiyaridir. Taraflar arabulucuya kendileri gider. Kapının diğeri dava şartıdır. Dava açmadan önce arabuluculuk bürosuna başvurulmuş olması aranır. Büro son tutanağı olmadan açılan dava, usulden reddedilebilir. İhtiyari görüşme, bu tutanağın yerine geçmez. Anlaşma sağlanırsa davaya gerek kalmayabilir. Anlaşma sağlanmaz ve dava açılacaksa büro başvurusu ayrıca yapılır.

Hangi dosya hangi kapıya gider?

Tablonun ihtiyari satırı örnektir, kapalı bir liste değildir. Dosyanın ticari dava, tüketici işlemi veya kira ilişkisi hâline gelmesi kapıyı değiştirir. Aynı olayın bir kısmı ihtiyari, bir kısmı dava şartı olabilir. Başvuru, kalem kalem ayrılır.

Doğrudan ofise getirilen uyuşmazlıklar

Bürodaki altı uzman arabulucuya doğrudan gelen dosya, çoğu zaman şunlardır. İki kişi arasındaki ödenmemiş borç. Eserin ayıplı veya eksik yapılması, taraflar tacir veya tüketici ilişkisi içinde değilse. Vekâlet ve ortaklık içi hesap. Trafik veya başka bir haksız fiilden doğan özel kişiler arası tazminat. Henüz dava açılmamış, para istemine bağlanmamış sözleşme uyuşmazlığı.

Bu dosyalarda adliye bürosundan arabulucu atanmasını beklemek gerekmez. Taraflar arabulucuyu seçer. Teklif, karşı tarafa gider. Kabul, süreci başlatır. Ofis adresi Çağlayan, Vatan Caddesi 25/2 Kâğıthane’dir. Telefon: 0532 261 66 31.

Komşu, site aidatı, kira tespiti, tahliye davası, miras taşınmazının satılarak paylaşılması ve kat malikleri kurulu uyuşmazlığı bu cümlenin dışında kalır. Bunlar 1 Eylül 2023’ten beri, 6325 sayılı Kanun m.18/B ile dava şartıdır. Anlaşmak isteyen taraf yine de arabulucuya gelebilir. Dava açmak gerekecekse son tutanak, büro başvurusundan alınır. Taşınmaza ilişkin anlaşma, tapu ve kanundaki sınırlar gözetilerek yazılır. Ayrıntı anlaşma yazısındadır.

Dava şartında isim üzerinde anlaşmak

Dava şartı, tarafların arabulucu seçemeyeceği anlamına gelmez. Arabulucu, komisyona bildirilen listeden büro tarafından belirlenir. Taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o kişi görevlendirilir (m.18/A-5). Anlaşma, başvuruda tutanağa bağlanır. Tek tarafın istemesi atamayı değiştirmez.

Bürodaki arabulucunun o listenin ilgili bölümünde kayıtlı olması ve dosyada çıkar çatışması bulunmaması gerekir. İş, ticaret veya tüketici dosyasında vekilliği süren kişi, aynı uyuşmazlığın arabulucusu olamaz. Altı kişilik kadro temsil ile arabuluculuğu ayırır. Aynı dosyada ikisi birden üstlenilmez.

Dava şartında arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde başvuruyu sonuçlandırır. Zorunlu hâllerde süre en fazla bir hafta uzar (m.18/A-9). Geçerli mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur. Lehine hükmedilecek vekâlet ücreti de yarıya iner (m.18/A-11). Bu yaptırım ihtiyari davete uygulanmaz. İhtiyari davete gelmemek, süreci başlatmaz.

Aile, iş ve ticaret için kısa sınır

Boşanma kararı, velayet ve soybağı arabuluculuk tutanağıyla kurulmaz. Mal rejiminin tasfiyesi ve tarafların serbestçe kararlaştırabildiği bazı malvarlığı kalemleri, elverişli oldukları ölçüde konuşulabilir. Aile hukukuna ilişkin elverişli bir anlaşmaya icra edilebilirlik şerhi, duruşmalı incelenir. Şiddet iddiası varsa bu kapı kapanır.

İşçilik alacağında ve işe iade isteminde başvuru büroyadır. İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat ile bunlara bağlı tespit, itiraz ve rücu davaları bu şartın dışındadır. İşe iade için fesih tebliğinden itibaren bir aylık başvuru süresi ayrıca işler. İşverenin, çıkış günü ihtiyari tutanak düzenlemesi ayrı bir denetim konusudur: işveren bakımından ihtiyari arabuluculuk.

Ticari uyuşmazlıkta dava şartı, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleridir. Her ticari dava bu cümleye girmez. Para istemi yoksa kapı değişebilir. Tahkim sözleşmesi veya özel kanundaki başka bir zorunlu yol varsa dava şartı arabuluculuğu uygulanmaz (m.18/A-18). Tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıkların büyük bölümü dava şartıdır. Tüketici hakem heyeti kararına itiraz, üretimin veya satışın durdurulması ve malın toplatılması ile tüketici işleminden doğan taşınmazın aynına ilişkin davalar bu genellemenin dışında anılır. Güncel madde metni esas alınır.

Sık sorulan sorular

Komşu ile ihtiyari arabuluculuk yapılır mı?

Komşu hakkından doğan uyuşmazlık dava şartıdır. Anlaşma için arabulucuya gelmek mümkündür. Dava açılacaksa başvuru arabuluculuk bürosuna yapılır. Büro dışındaki bir görüşme, son tutanak şartını karşılamaz.

Mirasçılar evi arabulucuda bölebilir mi?

Paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi dava şartı listesindedir. Taşınmazın devri, tapu işlemi ve kanundaki sınırlar olmadan tutanakla tamamlanmış sayılmaz. Anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi bu dosyalarda zorunludur. Şerhi, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi verir.

Borcunu ödemeyen tanıdığım için adliyeye gitmeli miyim?

İlişki tacirler arasında, tüketici işleminde veya kira sözleşmesinde değilse kapı ihtiyaridir. Arabulucuyu kendiniz seçebilirsiniz. Büromuzdaki altı uzman arabulucudan biri teklifi karşı tarafa iletir. Karşı taraf otuz gün içinde kabul etmezse süreç açılmaz.

Tüketici şikâyeti ihtiyari yolla kapanır mı?

Tüketici mahkemesinde açılacak uyuşmazlıkların büyük bölümünde arabuluculuk dava şartıdır. Başvuru büroyadır. Hakem heyeti itirazı ve kanunda ayrı tutulan davalar bu cümlenin dışında kalabilir.

İhtiyari liste her yıl değişir mi?

Elverişlilik ölçütü kanundadır ve sabittir. Dava şartı listesi ise kanun değişikliğiyle genişler. 2023’te kira, ortaklık, kat mülkiyeti ve komşu hakkı bu listeye girmiştir. Yeni bir uyuşmazlık türü eklenmişse o tür, ihtiyari kapıdan çıkar. Başvurudan önce türün kontrol edilmesi gerekir.

Bilgilendirme: Bu metin genel hukuki bilgilendirmedir. Anlaşma çıkacağı, karşı tarafın görüşmeye geleceği veya üzerinde anlaşılan hususun her dosyada dava konusu edilemeyeceği vaadi değildir. Uyuşmazlığın türü, başvuru kapısını değiştirir. Karar ve tutanak, tarafların iradesi ile arabulucunun düzenlediği belgeye bağlıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Randevu: 0532 261 66 31 — İletişim.