Kısa cevap: İhtiyari arabuluculuk anlaşması, taraflar ve arabulucu imzaladığında anlaşma belgesi olur. Taraflar avukatlarıyla birlikte ve arabulucuyla bu belgeyi imzalarsa, kanunen şerh zorunlu değilse, belge icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğindedir. Avukat yoksa şerh, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden istenir. Şerhi içeren belge de ilam niteliğindedir. Üzerinde anlaşılan hususta dava açılamaz. Anlaşılmayan husus dava konusu olmaya devam eder.

Sürecin başı: ihtiyari arabuluculuk nasıl yapılır. Hangi dosyanın bu belgeye elverişli olduğu: uyuşmazlık türleri. Ücret: 2026 arabuluculuk ücreti.

Belgenin gücü imzaya göre değişir

Anlaşmanın kapsamını taraflar belirler. Anlaşma belgesi düzenlenecekse belgeyi taraflar ve arabulucu imzalar (6325 sayılı Kanun m.18/1). İmza tamamlanmadan “anlaştık” demek, ilamlı icra başlatmaz.

İcra edilebilirlik şerhi çekişmesiz yargı işidir. İnceleme dosya üzerinden yapılır. Kapsamı dardır. Mahkeme, anlaşmanın arabuluculuğa ve cebri icraya elverişli olup olmadığına bakar. Uyuşmazlığın esnasını yeniden yargılamaz. Arabuluculuğa elverişli aile hukuku uyuşmazlığında inceleme duruşmalıdır (m.18/3).

Dava açılmadan önceki anlaşmada şerh, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden istenir. Dava sürerken varılan anlaşmada merci, davanın görüldüğü mahkemedir. Şerh başvurusu ve bu karara karşı istinaf, maktu harca tabidir. Belge, şerh alınmadan başka bir resmî işlemde kullanılacaksa damga vergisi de maktu alınır.

Taşınmazda şerh neden ayrıca zorunludur?

Kira ilişkisinden, taşınır veya taşınmazın paylaştırılmasından, ortaklığın giderilmesinden, Kat Mülkiyeti Kanunu’ndan ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıklarda anlaşma belgesinin icra edilebilirlik şerhi zorunludur (m.18/B). Bu zorunluluk, m.18/4’teki avukat imzası kolaylığını kapatır. Kanun, “şerhin zorunlu kılındığı hâller hariç” diyerek bu dosyaları ayrı tutar.

Taşınmazla ilgili belgede şerhi, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi verir. Mahkeme, içeriğin arabuluculuğa ve cebri icraya elverişli olup olmadığına bakar. Ayrıca taşınmaz hakkındaki kanuni sınırlara uyulup uyulmadığını denetler. Kurumlardan belge isteyebilir ve gerekirse duruşma açabilir. Diğer belgelerde şerh mercii, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesidir.

Tapuda devir, yalnız tutanaktaki cümleyle tamamlanmış olmaz. Ön alım, aile konutu, izne bağlı taşınmaz ve benzeri sınırlar metne işlenmeden şerh aşaması kapanabilir. Bu yüzden taşınmaz anlaşması, görüşmenin son saatinde acele yazılmaz. Ofisteki arabulucu, devrin tapuda ayrıca gerekeceğini süreç içinde söyler.

Üzerinde anlaşılan hususta dava açılamaz

Arabuluculuk sonunda anlaşmaya varılırsa, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflar dava açamaz (m.18/5). Bu sonuç, belgenin ilam niteliği taşımasına bağlı değildir. Anlaşma belgesi doğmuş ve faaliyet usulüne uygun yürütülmüşse, anlaşılan kalem kapanır. Anlaşılmayan kalem açık kalır. Kısmi anlaşmada tutanak iki tarafı da yazar.

Bu kural, her tutanağı kendiliğinden kesin yapmaz. Ortada gerçek bir uyuşmazlık ve gerçek bir arabuluculuk faaliyeti aranır. İş sözleşmesinin feshedildiği gün, düşünme payı bırakılmadan imzalanan ve yasal haklarla orantısız kalan belgeler Yargıtay denetimine takılabilir. O tartışma iş hukuku dosyasına özgüdür: işveren bakımından ihtiyari arabuluculuk ve 2026 kararları. Adi borç veya eser uyuşmazlığında da irade sakatlığı ve şekil eksikliği belgenin gücünü düşürebilir. Şekil tamam diye her metin korunmaz.

Belgede hangi cümleler bulunur?

Uygulanabilir bir anlaşma, niyet cümlesiyle yetinmez. Kalemler okunduğunda icra dairesinin ek bir yoruma ihtiyaç duymaması hedeflenir.

• Kim, kime, hangi miktarı, hangi tarihte ödeyecek. Taksit varsa her taksitin tarihi ve muacceliyet şartı.
• Faiz, temerrüt ve ödeme yeri. “Makul sürede” gibi belirsiz ifadeler ilamlı icrada tartışma çıkarır.
• Mal teslimi, tahliye veya bir işin yapılması kararlaştırılmışsa sürenin ve yerin açık yazılması.
• Hangi kalemlerin ibra edildiği ve hangi kalemlerin bilerek dışarıda bırakıldığı.
• Kısmi anlaşmada, dava konusu kalabilecek hususların adının konması.
• Gizlilik ve anlaşmaya aykırılığın sonucu, taraflar istemişse.

Arabulucu hüküm kurmadığı için bu cümleleri taraflar kurar. Arabulucu, cümlenin icraya elverişli olup olmadığını ve konunun arabuluculuğa uygun olup olmadığını söyler. Talebi tarafların yerine yazmaz.

İcra nasıl başlar?

Belge ilam niteliğindeyse ilamlı icra takibi açılabilir. İlam niteliği, ya m.18/4’teki birlikte imzadan ya da sulh hukuk veya görevli mahkemenin verdiği şerhten gelir. Şerhsiz ve avukatsız imzalanmış bir tutanak, bu gücü taşımaz. O belge genel hükümlere göre bir sözleşme gibi değerlendirilir. Alacaklı, ilamlı icra yerine yeniden dava veya ilamsız takip tartışmasına dönebilir. Bu dönüş, ihtiyari yolu seçen tarafın istemediği sonuçtur. İmza düzeni, görüşme bitmeden konuşulur.

İhtiyari dosyada bu belgeyi büromuzdaki altı uzman arabulucudan, o uyuşmazlıkta vekil olmayan biri düzenler. Çağlayan, Vatan Caddesi 25/2 Kâğıthane. Anlaşma vaadi yoktur. Karşı taraf kabul etmezse veya görüşmede uzlaşılmazsa belge doğmaz. Telefon: 0532 261 66 31.

Sık sorulan sorular

Avukatsız imzalanan anlaşma geçersiz mi?

Hayır. Taraflar ve arabulucu imzaladıysa anlaşma belgesi doğar. İlam niteliği için ya icra edilebilirlik şerhi alınır ya da ticari uyuşmazlıkta avukatlar ile arabulucunun birlikte imzası aranır. Avukat bulundurmak, anlaşmanın varlığı için şart değildir. Birçok dosyada icra kolaylığı için şarttır.

Şerh mahkemesi anlaşmayı değiştirebilir mi?

Esastan değiştiremez. İnceleme, anlaşmanın arabuluculuğa ve cebri icraya elverişli olup olmadığıyla sınırlıdır. Taşınmaz dosyasında buna kanuni sınırların denetimi eklenir. Aile hukukuna ilişkin elverişli uyuşmazlıkta inceleme duruşmalıdır.

Anlaşma belgesi mahkeme kararı mıdır?

Mahkeme hükmü değildir. İlam niteliğinde belge olabilir. Bu nitelik, ilamlı icraya konmasını ve üzerinde anlaşılan hususta dava açılamamasını sağlar. Anlaşılmayan konu, belgeye yazıldığı için kapanmış sayılmaz.

Karşı taraf belgeyi uygulamıyorsa ne yapılır?

Belge ilam niteliğindeyse ilamlı icra yolu açıktır. Şerh eksikse önce şerh tamamlanır. Şerh dahi alınamayacak bir metinse, alacak genel hükümlere göre takip edilir. Hangi yolun açık olduğu, imza düzeninden okunur.

Kira tahliyesini ihtiyari tutanakla bitirebilir miyim?

Kira uyuşmazlığında, ilamsız icra yoluyla tahliye hükümleri dışında, arabuluculuk dava şartıdır. Anlaşma belgesine şerh zorunludur. İlamsız tahliye takibinin kendisi bu şartın dışında tutulmuştur. Tahliye davası açılacaksa büro son tutanağı aranır.

Bilgilendirme: Bu metin genel hukuki bilgilendirmedir. Anlaşma çıkacağı, karşı tarafın görüşmeye geleceği veya üzerinde anlaşılan hususun her dosyada dava konusu edilemeyeceği vaadi değildir. Uyuşmazlığın türü, başvuru kapısını değiştirir. Karar ve tutanak, tarafların iradesi ile arabulucunun düzenlediği belgeye bağlıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Randevu: 0532 261 66 31 — İletişim.