
Kısa cevap: İştirak nafakası, TMK m. 182 uyarınca velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılma yükümlülüğüdür; yoksulluk nafakası (TMK m. 175) ve tedbir nafakası (TMK m. 169) ile aynı kalem değildir. 2026’da yasal bir TL tarifesi yoktur; hâkim SED ve hakkaniyetle takdir eder, kişisel ilişki (görüşme) iştirakı kendiliğinden düşürmez.
Üç nafaka türünün yan yana okunması ve örnek gelir bantları ayrı yazıdadır: Nafaka Ne Kadar 2026. 2026 net asgari ücret 28.075,50 TL’dir (Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararı, 1 Ocak 2026’dan itibaren); bu rakam iştirak nafakası tutarı, tavanı veya tabanı değildir, yalnızca yükümlünün gelir bağlamında sık kullanılan bir referanstır. AL&KAR Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu 2016’dan bu yana Çağlayan’da faaliyet gösterir. Av. Alperen Karakuş — aşağıdaki açıklama genel çerçevedir, dosya vaadi değildir.
TMK m. 182: çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma
Kanun, boşanma veya ayrılık kararında velayeti ve kişisel ilişkiyi düzenlerken, velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin gücüne göre çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmakla yükümlü olduğunu da yazar (TMK m. 182/2). Üçüncü fıkra, irat biçimindeki bu giderlerin gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumuna göre ne miktarda ödeneceğini hâkimin karara bağlayabileceğini öngörür. İştirak, eşin geçimi değil çocuğun gideridir.
| Unsur | Kanun | Kısa not |
|---|---|---|
| Talep | TMK m. 182, m. 329 | Çocuk adına fiilen bakan / velayet sahibi ebeveyn; erginlikte çocuk da dava açabilir |
| Bakım ve eğitim gideri | TMK m. 182/2 | Barınma payı, gıda, giyim, okul, kreş, sağlık; belgelenen özel gider ayrıca okunur |
| Güç oranında katılma | TMK m. 182/2, m. 330 | Çocuğun ihtiyacı + ana-babanın hayat koşulları ve fiilî ödeme gücü; kanunda TL çizelgesi yoktur |
| Kusur | — | İştirakta aranmaz; çocuk nafakası boşanma kusurunun cezası değildir |
| Süre | TMK m. 328 | Erginliğe kadar; eğitim devam ederse durum ve koşullara göre eğitim bitene kadar |
Velayet sahibi ebeveyn de çocuğa bakmakla yükümlüdür; iştirak, diğer ebeveynin nakdî katkısıdır. “Nafaka verilsin” cümlesi türü belirmez: dilekçede iştirak ayrıca yazılır. Hâkim bu kalemi re’sen kurabilir; yine de talep, delil ve çocuğun gider dökümü takdiri somutlaştırır. Yardım nafakası (TMK m. 364) altsoy-üstsoy ve kardeşler arasındadır; boşanma dosyasının eki değildir.
İştirak, yoksulluk ve tedbir nafakası aynı şey değildir
Tek bir “nafaka” kalemi yoktur. Mahkeme hangi türü, kimin lehine ve hangi süreyle hükmedeceğini ayrı okur. İştirakı yoksulluk veya tedbir ile karıştırmak, hem talebi hem icrayı bozar.
| Tür | Kanun | Kimin için? | Ne zaman? |
|---|---|---|---|
| Tedbir nafakası | TMK m. 169 | Eş ve varsa çocuk | Dava sürerken geçici geçim; kararın kesinleşmesiyle sona erebilir veya dönüşebilir |
| Yoksulluk nafakası | TMK m. 175 | Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş | Boşanma kararıyla; talep, kusur ve ekonomik denge tartışılır |
| İştirak nafakası | TMK m. 182 | Çocuk (velayet kendisine bırakılan ebeveyn adına) | Çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderine katılma |
Tedbir nafakası (TMK m. 169) yargılama süresince geçicidir; tutarı nihai iştirak ile aynı olmak zorunda değildir. Yoksulluk nafakası (TMK m. 175) yalnızca eşin geçimine ilişkindir; kusur dengesi ve yoksulluğa düşme şartı iştirakta aranmaz. Eşin yoksulluk kalemi ayrı yazıdadır: Yoksulluk Nafakası 2026. İştirak ve yoksulluk aynı ilamda yan yana durabilir; toplam yük ayrıca okunur.
Velayet sahibi ve diğer ebeveyn: kişisel ilişki iştirakı düşürmez
Velayet, çocuğun bakım ve temsil yetkisidir; iştirak ekonomik katkıdır. Velayet bir tarafta kalsa da diğer ebeveyn kural olarak iştirakle yükümlüdür. Alacaklı hukuken çocuktur; fiilen bakan / velayet sahibi ebeveyn onun adına talep eder ve tahsil eder. Velayet çerçevesi ayrı yazıdadır: Velayet Davası 2026: Mahkeme Kriterleri.
Kişisel ilişki (görüşme) iştirakın bedeli veya takası değildir. Velayeti almayan ebeveyn çocuğu hafta sonu, yarıyıl veya yaz tatilinde yanında tutsa da bakım-eğitim giderine katılma kural olarak devam eder. Görüşmeyi aksatan ebeveyn de ödemekle yükümlüdür; “görmüyorum, kesiyorum” veya “zaten harçlık veriyorum” usulü ilamı kapatmaz. Aynı şekilde velayet sahibi, nafaka gecikti diye kişisel ilişkiyi kesemez. Takas kanuni bir takas değildir.
Velayet sahibinin yeniden evlenmesi, iştirakı kendiliğinden sona erdirmez; yeni eş, biyolojik ebeveynin bakım borcunun yerine geçmez. Velayet sonradan değişirse iştirak yönü de değişebilir; bu otomatik değildir, hüküm veya anlaşma gerekir. Ortak velayette nakdî katılma yine somut bakım düzenine ve güce göre yazılır; “ortak velayet = nafaka yok” ezberi kanunda yoktur.
Miktar: yasal tarife yok, yüzde 15–25 kural değildir
İştirak nafakası için kanunda ilçe ilçe veya asgari-azami bir TL çizelgesi yoktur. Hâkim, TMK m. 4’teki hakkaniyet ilkesi ile TMK m. 330’daki ölçüleri — çocuğun ihtiyaçları, ana ve babanın hayat koşulları ve fiilî ödeme güçleri — SED araştırmasıyla takdir eder. Bordro, SGK dökümü, kira, tapu, araç, fiilî yaşam düzeyi ve bakmakla yükümlü olunan kişiler SED’in omurgasıdır. Okul, kreş, sağlık ve özel gereksinim fişi gideri somutlaştırır. Elden gelir veya kayıt dışı iş iddiası ispatlandığı ölçüde dikkate alınır; varsayılmaz.
Uygulamada gözlenen eğilim — kural olmamak üzere — yükümlünün net gelirinin yaklaşık yüzde 15–25’i bandındadır; somut dosya bu bandın altına veya üstüne çıkabilir. Bu oran yasal tarife değildir. İki veya üç çocukta pay başına rakam düşebilir; toplamın yükümlünün kendi asgari geçimini fiilen yaşanmaz hâle getirmemesi birlikte değerlendirilir. İştirak ve yoksulluk ayrı kalemlerse toplam ayrıca okunur.
2026 net asgari ücret 28.075,50 TL yalnızca gelir karşılaştırmasında referanstır. Bu tutar iştirak nafakası olarak hükmedilecek rakam değildir; “asgari ücret kadar nafaka” veya “asgari ücretin yarısı nafaka” cümlesi kanunda yoktur. Asgari ücretli bir yükümlüde yüzde eğilimi pratikte birkaç bin liralık dilimlere denk gelebilir; kira, ikinci çocuk ve alacaklının geliri dengeyi değiştirir. Örnek aralıklar hub yazısındadır: Nafaka Ne Kadar 2026.
Anlaşmalı boşanmada miktar protokole yazılır. Ödeme günü, IBAN ve artış (örneğin TÜFE veya TMK m. 182/3’teki gelecek yıl bağlama) yazılmazsa altı ay sonra icra uyuşmazlığı doğabilir. Özel eğitim veya kronik hastalık, yüzde bandının üstüne çıkmayı haklı kılabilir; belgelenir, tahminle yazılmaz.
Süre: erginlik, eğitim ve iştirakın sonu
TMK m. 328, ana ve babanın bakım borcunun çocuğun ergin olmasına kadar devam edeceğini; çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi sürüyorsa durum ve koşullara göre eğitim sona erene kadar yükümlülüğün sürebileceğini yazar. Bu otomatik takvim her dosyada aynı işlemez. Lise, üniversite, açıköğretim veya meslek eğitimi somut ihtiyaç ve fiilî devam ile okunur; “18 oldu, kestim” mesajı ilamı kapatmaz.
Ergin çocuk, koşulları varsa nafaka davasını kendisi açabilir (TMK m. 329). İştirakın bu takvimi yoksulluk nafakasına taşınmaz: eş nafakasında süreyi “çocuk 18 oldu” cümlesi kesmez. Yoksulluk kaleminin süre tartışması ayrı yazıdadır.
Artırım, indirim ve icra
Durum değişmişse hâkim, istem üzerine iştirak miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır (TMK m. 331). Çocuğun okul kademesinin değişmesi, sağlık giderinin artması, enflasyonun protokolde formüle bağlanmamış olması, yükümlünün işsiz kalması veya gelirinin belirgin yükselmesi sık gerekçelerdendir. Artırım veya indirim davası eski kararı kendiliğinden güncellemez; talep, delil ve yetkili mahkeme gerekir. Protokolde veya ilamda TÜFE / TMK m. 182/3 artışı varsa uygulama daha öngörülebilirdir.
“Mesaj attım, kestim” usulü icra dosyasını kapatmaz. Kesinleşmiş iştirak ilamı icraya konulabilir. Gecikme faizi, maaş haczi ve yasal şartları oluşursa nafakaya özgü zorlama yolları gündeme gelebilir. Zorlama hapsi otomatik değildir; “bir ay gecikti = hapis” cümlesi hukuki ölçü değildir. Ayrıntı: Nafaka Ödenmezse Ne Olur 2026.
2026’da iştirak nafakası talebi pratikte nasıl yürür?
- Talep yazılır. Boşanma dilekçesinde veya boşanma sonrası ayrı davada iştirak nafakası açıkça istenir. Tedbir (TMK m. 169) ve yoksulluk (TMK m. 175) varsa bunlar ayrı kalemdir.
- Çocuğun gideri ve gelir belgelenir. Okul, kreş, sağlık, kira payı; yükümlünün bordrosu, SGK hizmet dökümü, tapu ve araç. Karşı tarafın malî gücü tanık ve yaşam düzeyi ile desteklenmedikçe varsayılmaz.
- SED araştırması. Aile mahkemesi kural olarak kolluk eliyle sosyal-ekonomik durum ister. Çağlayan aile mahkemelerinde bu rapor takdirin omurgasıdır; gecikmesi duruşmayı kaydırabilir.
- Tedbir. Dava sürerken çocuk için geçici nafaka (TMK m. 169) çıkabilir. Bu tutar nihai iştirak ile aynı olmak zorunda değildir.
- Nihai hüküm ve icra. Kararda miktar, ödeme günü ve varsa artış formülü yazılır. IBAN ve vade yoksa icra dairelerinde ek uyuşmazlık doğar.
Anlaşmalı usulde miktar, gün, IBAN ve artış protokole bağlanır. Sözlü “çocuğa harçlık veririm” vaadi icrada işe yaramaz. Şehir ölçeği: İstanbul Boşanma Avukatı 2026.
İstanbul / Çağlayan aile mahkemeleri
İstanbul’da iştirak nafakası, boşanma davasının görüldüğü aile mahkemesinde talep edilir; karar sonrası ayrı dava da aile mahkemesindedir. Avrupa yakasının pek çok dosyası Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’ndedir; Anadolu yakası dosyaları sıklıkla Kartal’dadır. Yetki, yerleşim, son ortak konut ve çocuğun fiilen yaşadığı yerle birlikte okunur. “Çağlayan’da ofis var, dava da orada açılır” kuralı yoktur.
AL&KAR Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu, Av. Alperen Karakuş tarafından 2016’da kurulmuştur; ofis Çağlayan’dadır (Vatan Caddesi). İlk görüşme, türü (tedbir / yoksulluk / iştirak), velayet ve kişisel ilişki takvimini, talebin yazılıp yazılmadığı ve eldeki SED malzemesini netleştirmek içindir. Kazanma oranı, paket fiyat veya “şu kadar iştirak bağlanır” vaadi yoktur.
Sık sorulan sorular
İştirak nafakası nedir, kim talep eder?
TMK m. 182’deki çocuk nafakasıdır. Velayeti almayan ebeveyn, çocuğun bakım ve eğitim giderine gücü oranında katılır. Talebi kural olarak fiilen bakan / velayet sahibi ebeveyn çocuk adına açar; erginlikte çocuk da açabilir. Eşin geçimi yoksulluk nafakasıdır (TMK m. 175).
Görüşme hakkı iştirakı düşürür mü?
Düşürmez. Kişisel ilişki, iştirakın bedeli değildir. Çocuğu yanında tutmak veya görüşmemek, ilamı kendiliğinden durdurmaz. Nafakayı görüşmeyle takas etmek kanuni bir takas değildir.
İştirak nafakası 2026’da ne kadardır?
Sabit tarife yoktur. Uygulamada gözlenen eğilim net gelirin yaklaşık yüzde 15–25’idir; kural değildir. 2026 net asgari ücret 28.075,50 TL iştirak nafakası tutarı değildir, gelir bağlamıdır.
Çocuk 18 olunca iştirak biter mi?
Erginlikte sona erebilir; eğitim devam ediyorsa TMK m. 328 uyarınca durum ve koşullara göre eğitim bitene kadar sürebilir. Otomatik bir takvim her dosyada aynı işlemez. “18 oldu, kestim” mesajı yeterli değildir.
Velayet değişince iştirak otomatik değişir mi?
Hayır. Velayet bir tarafa geçse bile iştirak yönü hüküm veya anlaşmayla yeniden kurulur. Otomatik mahsup veya ters çevirme yoktur.
Nafaka ödenmezse hapis olur mu?
Otomatik hapis yoktur. İcra, faiz ve kanundaki zorlama yolları usule bağlıdır. Ayrıntı icra yazısındadır: Nafaka Ödenmezse Ne Olur 2026.
Randevu
İştirak nafakası talebi, artırım-indirim veya ödenmeyen nafaka icrası için Çağlayan ofisimizde yüz yüze ya da online görüşme planlanabilir. Karar örneği, protokol, velayet ilamı ve gelir-gider belgelerini yanınızda bulundurun. Av. Alperen Karakuş — AL&KAR Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu (2016).
İlgili yazılar
- Nafaka Ne Kadar 2026
- Yoksulluk Nafakası 2026
- Velayet Davası 2026: Mahkeme Kriterleri
- İstanbul Boşanma Avukatı 2026
- Nafaka Ödenmezse Ne Olur 2026
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İştirak nafakasında yasal TL tarifesi yoktur; yüzde 15–25 eğilimi kural değildir. 2026 net asgari ücret (28.075,50 TL) nafaka tutarı değildir. Somut olayın şartları, SED verisi ve güncel mevzuat dosyadan dosyaya değişir. Randevu: 0532 261 66 31 — WhatsApp: wa.me/905322616631 — İletişim.