Kısa cevap: Anlaşmalı boşanma TMK m. 166/3’te düzenlenir. Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı; eşler boşanma ile malî sonuçlar ve varsa çocukların velayeti üzerinde yazılı protokolle anlaşmalı; duruşmada bizzat hazır bulunup iradelerini hâkime açıklamalıdır. Bir yıl dolmadan bu kapı kapalıdır — çekişmeli dava açılabilir. Aile uyuşmazlığında arabuluculuk dava şartı değildir. Hâkim, çocuğun üstün yararını denetler; protokolü bu yönden değiştirebilir.

AL&KAR Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu 2016’dan bu yana Çağlayan’da (Vatan Caddesi, Kâğıthane) boşanma ve aile dosyalarına bakar. Av. Alperen Karakuş — aşağıdaki metin genel çerçevedir; somut dosyaya özel mütalaa değildir. Çekişmeli yol: Çekişmeli Boşanma 2026. Nafaka: Yoksulluk Nafakası, İştirak Nafakası. Velayet: Velayet 2026. Süre: Boşanma ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanma nedir?

Anlaşmalı boşanma, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığına dair çekişmeli ispatı beklenmeden, eşlerin evliliği sona erdirmekte ve sonuçlarında uzlaşması üzerine verilen boşanma hükmüdür. Kanun bunu ayrı bir “kolay boşanma türü” diye adlandırmez; TMK m. 166/3, evlilik birliğinin sarsılması sebebine bağlanan özel bir yoldur. Mahkeme, eşlerin iradesini ve —çocuk varsa— protokolün çocuğun üstün yararına uygunluğunu denetler. “İkimiz de istiyoruz” cümlesi tek başına yetmez; bir yıllık süre, yazılı protokol ve duruşmada bizzat dinlenme birlikte aranır.

Bu yol, çekişmeli davanın alternatifi değil, şartları tuttuğunda daha kısa ve daha öngörülebilir bir usuldür. Şartlardan biri eksikse dosya anlaşmalı kalamaz. Anlaşmalı başlayıp duruşmada irade bozulursa yargılama çekişmeliye döner; bu, yeni bir dava açılmasını her zaman gerektirmez, aynı dosyada usul değişir.

Kimler anlaşmalı boşanabilir?

TMK m. 166/3 üç eşiği birlikte arar: (1) evliliğin en az bir yıl sürmesi, (2) eşlerin mahkemeye birlikte başvurması veya birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi, (3) hâkimin eşleri bizzat dinleyerek iradenin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi. Bir yıl, nikâh tarihinden dava (veya kabul) tarihine bakılır; nişan süresi sayılmaz. Evlilik bir yıldan kısa ise anlaşmalı yol yok; çekişmeli boşanma (TMK m. 166/1 veya zina, hayata kast, terk, akıl hastalığı gibi özel sebepler) açılır.

Vekil duruşmada bulunabilir; ancak anlaşmalı boşanmada eşlerin bizzat hâkim önünde dinlenmesi kuraldır. Mazeretsiz gelmeyen eş, anlaşmalı yolu fiilen kapatır. Hastalık, yurt dışı ve benzeri hâller mahkemenin takdirine kalır; “vekille geçer” diye bir otomatik kural yoktur. Yurt dışında yaşayan eş için tebligat ve duruşmaya gelme pratikte en sık tıkanma noktasıdır.

Fiil ehliyeti kısıtlı eşte vasi ve vesayet makamı devreye girer. Bu dosyalar “iki taraf da istiyor” cümlesiyle yürümeyecek kadar ayrıntılıdır; protokol imzası tek başına ehliyet sorununu çözmez.

Şartlar (TMK m. 166/3)

• Evlilik en az bir yıl sürmüştür.
• Eşler birlikte başvurur veya biri davayı açar, diğeri kabul eder.
• Boşanmanın malî sonuçları ve çocukların durumu protokolle düzenlenir.
• Hâkim eşleri bizzat dinler; irade baskısız açıklanmış olmalıdır.

Hâkim velayet ve kişisel ilişkiyi çocuğun üstün yararına aykırı görürse protokolü değiştirebilir. Eşler bu değişikliği kabul etmezse dava çekişmeliye döner. Nafaka ve mal paylaşımında hâkim, kural olarak eşlerin serbestçe kararlaştırdığı metne bağlıdır; açıkça hukuka veya ahlaka aykırı hükümler ayıklanır. “Çocuk hiç görüşmeyecek”, “iştirak nafakası sıfır ve bir daha istenmeyecek” gibi kayıtlar denetimden geçmeyebilir.

Boşanma, dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir. Eşler isterlerse arabulucuya gidebilir; gitmemek davayı usulden düşürmez. Arabuluculuk tutanağı, protokolün yerine geçmez; hâkim yine eşleri dinler.

Adım adım süreç

1. Karar ve belgeler. Nüfus kayıt örneği, kimlik, varsa çocukların kimliği, evlilik cüzdanı fotokopisi, protokol taslağı. Gelir belgesi, kira sözleşmesi ve okul kaydı, nafaka ve velayet kalemlerini somutlaştırır.
2. Protokol. Velayet, kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, konut, eşya, ziynet, mal rejimi, soyadı, yargılama gideri yazılır. Miktarsız “uygun nafaka” cümlesi icrada işe yaramaz.
3. Dava. Yetkili aile mahkemesine dilekçe + protokol. Yetki, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı ay birlikte oturulan yer üzerinden okunur (TMK m. 168). İstanbul’da fiilen Çağlayan Adliyesi aile mahkemeleri bu dosyaların büyük kısmını görür.
4. Tensip ve duruşma günü. Eksik evrak tamamlattırılır. Anlaşmalı dosyada çoğu mahkeme tek duruşma planlar; noksan protokol ikinci celse doğurur.
5. Duruşma. Hâkim eşleri ayrı ayrı veya birlikte dinler; “kayıtsız şartsız kabul ediyor musunuz?” sorusu pratikte sık sorulur. Duruşmada “aslında nafaka istiyorum” demek protokolü bozar.
6. Karar, tebliğ, kesinleşme. Gerekçeli karar yazılır, tebliğ edilir; istinaf süresi dolunca nüfus kaydı düzelir. Kesinleşmeden evlenilemez, soyadı ve medeni hâl değişmez.

Protokole neler yazılır?

“Nafaka istenmeyecektir” cümlesi iştirak nafakasını her zaman kapatmaz; iştirak çocuğun hakkıdır, ebeveyn feragati çocuğu bağlamaz. Yoksulluk nafakasında açık, duruşmada teyit edilen feragat kural olarak bağlar. Mal ve ziynet “sonra bakarız” diye bırakılırsa hem ispat hem süre riski doğar. Ayrıntı: Mal paylaşımı 2026, Ziynet eşyası 2026.

Velayet, nafaka ve mal protokolde nasıl durur?

Çocuk varsa velayet ve kişisel ilişki protokolün omurgasıdır. Ortak velayet, Türk hukukunda kural değil istisnadır; hâkim çocuğun üstün yararını somutlaştırır. Kişisel ilişki gün ve saat yazılmazsa icra ve fiilî uygulama kilitlenir. Teslim yeri (okul, ev, üçüncü kişi) pratikte uyuşmazlık çıkarır; protokole işlenir.

İştirak nafakası, velayeti almayan ebeveynin bakım ve eğitim giderlerine gücüne göre katılmasıdır. Yasal TL tarifesi yoktur. Artış hükmü (TÜFE, asgari ücret) yazılmazsa her artış ayrı dava olur: Nafaka artırım 2026. Yoksulluk nafakası eşin yoksulluğa düşmesi ve kusur dengesine bağlıdır. “Süresiz olarak” ibaresi AYM tarafından iptal edilmiş, yürürlük ertelenmiştir; bugün mahkemeler TMK m. 175’i mevcut haliyle uygulamaya devam eder: Süresiz nafaka.

Mal rejimi protokole yazılmazsa boşanma olur, tasfiye kalır. Açık feragat yoksa hak düşmez; TMK m. 178, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren on yıl öngörür. Taslak yargı paketlerindeki süre kısaltması, Resmî Gazete’de kanunlaşmadan bağlayıcı değildir.

Yetki, harç ve avukat

Yetkili mahkeme aile mahkemesidir. Eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı ay birlikte oturulan yer yeterlidir. Yanlış yerde açılan dava usul tartışması üretir; anlaşmalı dosyada bile tebligat ve yetki itirazı ikinci celse doğurabilir.

Harç ve gider avansı her yıl güncellenir; bu yazı TL tarife tablosu değildir. Anlaşmalı dosyada harç, çekişmeliye göre pratikte daha sade görünür; noksan avans tensibi uzatır. Avukat kanunen zorunlu değildir. Protokol ve duruşma beyanı dosyanın kaderini belirler; eksik feragat cümlesi yıllar sonra ayrı dava açılmasına yol açar.

Ne kadar sürer?

Eksiksiz protokol ve her iki eşin duruşmada hazır olması hâlinde çoğu aile mahkemesinde tek celseye yaklaşır. Tebligat, noksan evrak, yoğun takvim ve duruşmada irade değişikliği ikinci celse doğurur. Sabit gün sayısı yoktur; “bir haftada biter” vaadi bu yazıda yoktur. 31 Temmuz 2026’dan itibaren hukuk yargılamasında duruşmalar arası kural olarak üç ayı geçemez: HMK m. 147. Ayrıntı: Boşanma davası ne kadar sürer?

Karar çıktıktan sonra iş bitmez. Gerekçeli kararın yazılması, tebliğ ve istinaf süresi kesinleşmeyi belirler. Nüfus müdürlüğü, kesinleşmiş ilamla medeni hâli düzeltir. Kesinleşmeden yeni evlilik nüfusça işlenmez.

Sık yapılan hatalar

• Bir yıl dolmadan anlaşmalı dilekçe vermek.
• Velayeti yazıp kişisel ilişki ve iştiraki boş bırakmak.
• Mal ve ziyneti “sonra bakarız” diye ertelemek; süre ve ispat kaybı.
• Duruşmada “aslında nafaka istiyorum” deyip protokolü bozmak.
• Karşı tarafın gelmeyeceğini varsayıp tek başına anlaşmalı beklemek.
• Miktarsız nafaka, belirsiz tahliye tarihi, imzasız ek liste.
• “Nafaka istenmeyecek” cümlesini iştirak nafakasına da yaymak.
• Kesinleşmeden evlenmek veya tapu devri planlamak.

Sık sorulan sorular

1 yıldan kısa evlilikte anlaşmalı boşanma olur mu?

Hayır. TMK m. 166/3 bir yıl ister. Çekişmeli yol açıktır.

Eşim duruşmaya gelmezse?

Anlaşmalı yol düşer; çekişmeli yargılamaya geçilir veya yeni gün verilir.

Arabuluculuk zorunlu mu?

Hayır. Boşanma, dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir.

Anlaşmalı boşanmada nafaka feragati geçerli mi?

Yoksulluk nafakasında açık feragat kural olarak bağlar. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; ebeveynin feragati çocuğu bağlamaz.

Kesinleşmeden evlenebilir miyim?

Hayır. Nüfus kaydı, hükmün kesinleşmesiyle düzelir.

Protokolü sonradan değiştirebilir miyiz?

Karar kesinleşmeden, mahkeme ve karşı tarafın durumuyla. Kesinleştikten sonra velayet ve iştirak, şartlar değişirse ayrı dava ile yeniden düzenlenebilir.

Avukat zorunlu mu?

Kanunen hayır. Protokolün kapsamı ve duruşma beyanı dosyayı belirler.

Yurt dışındayım, vekille anlaşmalı boşanır mıyım?

Vekil dilekçe verebilir; eşlerin bizzat dinlenmesi kuraldır. İstisna mahkemenin takdirindedir, otomatik değildir.

Anlaşmalı başlayıp çekişmeliye dönerse ne olur?

Aynı dosyada delil ve tanık usulü işler. Süre uzar. Çekişmeli boşanma 2026.

Harç ne kadardır?

Yıllık tarife ve talep kalemine göre değişir. Bu yazı güncel harç çizelgesi değildir.

İlgili yazılar

• Çekişmeli boşanma davası 2026
• Boşanmada mal paylaşımı 2026
• Ziynet eşyası davası 2026
• Velayet 2026
• Yoksulluk nafakası 2026
• İştirak nafakası 2026
• Süresiz nafaka AYM kararı
• Boşanma davası ne kadar sürer?
• İstanbul boşanma avukatı 2026

Bilgilendirme: Bu metin genel hukuki bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza özel tavsiye yerine geçmez. Mevzuat ve yargı uygulaması dosya şartlarına göre değişir. Hak kaybı riski bulunan durumlarda dosyanın yetkili bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayın şartları, delil durumu ve güncel mevzuat dosyadan dosyaya değişir. Randevu: 0532 261 66 31 — İletişim.